Młodzi muzycy otworzyli Festiwal Kompozytorów Polskich

Na scenie Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej gratulacje muzykom wykonującym utwory bielskich kompozytorów złożyli 8 października kompozytorka Małgorzata Hussar, kompozytorka Grażyna Krzanowska oraz kompozytor Piotr Majchrzak. Dyrektor artystyczny festiwalu Andrzej Kosowski wyjaśniał, że organizatorzy chcą, by Bielsko-Biała kojarzyła się nie tylko z górami, Małym Fiatem i Reksiem, lecz także z kulturą, szczególnie z muzyką. Hasło „Głosy miasta” odnosi się do twórczości związanych z miastem kompozytorów, miejscowych artystów oraz muzyki tworzonej i wykonywanej dla bielskiej publiczności.

Festiwal od początku organizuje Bielskie Centrum Kultury. Partnerami są Województwo Śląskie i Polskie Wydawnictwo Muzyczne, a współorganizatorem – Ars Cameralis, Instytucja Kultury Województwa Śląskiego. Andrzej Kosowski poinformował również, że w 2027 roku Katowice przejmą tytuł Polskiej Stolicy Kultury.

Inaugurację poprzedził przedpołudniowy koncert edukacyjny przygotowany przez Bielskie Towarzystwo Muzyczne. Artyści związani z towarzystwem – sopranistka Joanna Korpiela-Jatkowska, pianistki Agata Adamczyk i pianista Michał Korzistka, skrzypkowie Adam Wagner i Zenon Mojżysz, altowiolista oraz długoletni kierownik artystyczny festiwalu Witold Szulakowski, a także wiolonczelistka Urszula Mizia – przybliżyli młodzieży postać i twórczość Zenona Kowalowskiego.

Kowalowski tworzył muzykę teatralną i filmową. Od lat 70. XX wieku współpracował z bielskim Studiem Filmów Rysunkowych, szczególnie blisko z Lechosławem Marszałkiem, twórcą serialu o przygodach Reksia; skomponował muzykę do 64 odcinków tej serii. Przez 20 lat wykładał w Instytucie Muzyki na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie, gdzie prowadził zajęcia z instrumentacji, aranżacji muzycznej i kompozycji.

Koncert był dla młodzieży lekcją muzyki, podczas której prezentowano melodie i historie bohaterów kreskówek Studia Filmów Rysunkowych, wyświetlane na ekranie. Wystąpili w nim muzycy w różnych składach, w tym dwa fortepiany grające jednocześnie.

W koncercie inauguracyjnym wystąpiła Orkiestra Symfoniczna Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej. Dyrektor artystyczny festiwalu Andrzej Kosowski przypomniał, że młodzi muzycy zazwyczaj występowali w paśmie edukacyjnym, ale w tym roku organizatorzy zmienili formułę z okazji 80-lecia szkoły. Zaznaczył również, że wśród absolwentów placówki są artyści, których publiczność mogła zobaczyć i usłyszeć podczas festiwalu.

Zanim orkiestra zagrała, trzech trębaczy z bielskiego Muzyka wykonało na trąbkach Hejnał Bielska-Białej autorstwa Piotra Stachury. Melodia rozbrzmiewa codziennie o godzinie 12.00 z wieży Ratusza w Bielsku-Białej od dwóch lat. Jej historia sięga 1964 roku, kiedy z okazji 700-lecia Bielska ogłoszono konkurs na hymn miasta; spośród 10 nadesłanych prac jury wybrało melodię Stachury, pedagoga, folklorysty i konsultanta zespołów regionalnych.

Piotr Stachura pochodził z Międzybrodzia Bialskiego. Był absolwentem przedwojennego Liceum Plastycznego w Bielsku, po wojnie uczył się w bielskiej szkole malarstwa na Zamku Sułkowskich, a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Po studiach pracował w Rzeszowie, a w 1961 roku wrócił w rodzinne strony i zamieszkał w Bielsku-Białej; uczył w zespole szkół działającym przy Befamie, zakładzie produkującym maszyny włókiennicze.

Stachura zgłosił utwór do konkursu pod godłem „Fujarka”. Po wyborze pracy okazało się, że w kopercie z danymi autora, obok adresu, widnieje jedynie imię i inicjał nazwiska. Kronika Beskidzka opublikowała więc wezwanie, by autor pracy oznaczonej godłem „Fujarka” zgłosił się z dowodem osobistym do Samodzielnego Referatu Kultury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej.

Hejnał po raz pierwszy odegrano z wieży bielskiego zamku 1 maja 1964 roku. Pierwszym hejnalistą był wówczas 16-letni trębacz i uczeń bielskiej szkoły muzycznej, który później założył jedyną w Bielsku-Białej Kapelę Podwórkową; zespół już nie istnieje.

Pierwszym utworem wykonanym przez orkiestrę szkolną pod batutą Macieja Cisowskiego było czteroczęściowe „Concertino na obój i orkiestrę smyczkową” Małgorzaty Hussar. Kompozycja powstała w 2000 roku dla polskiego oboisty Kazimierza Dawidka, a partię oboju podczas inauguracji zagrał bielski oboista Arkadiusz Krupa.

W programie znalazł się także „Koncert na klawesyn (lub fortepian) i orkiestrę smyczkową op. 40” Henryka Mikołaja Góreckiego. Wykonali go Mateusz Dubiel, absolwent bielskiego Muzyka, oraz orkiestra tej szkoły. Następnie zabrzmiała „Silver Line” Grażyny Krzanowskiej na 15 instrumentów smyczkowych.

Grażyna Krzanowska przez wiele lat kierowała sekcją przedmiotów teoretycznych w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej i pracowała z uczniami uzdolnionymi kompozytorsko. Była inicjatorką i główną pomysłodawczynią Ogólnopolskich Konkursów Solfeżowych dla uczniów szkół muzycznych II stopnia.

Koncert zakończyła „Sinfonietta” Piotra Majchrzaka, kompozytora pochodzącego z Bielska-Białej. Utwór na orkiestrę symfoniczną powstał specjalnie dla orkiestry Zespołu Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej i został zadedykowany miastu. Kompozycję stworzono w ramach zamówień kompozytorskich Instytutu Muzyki i Tańca oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

9 października o godz. 19.00 w Bielskim Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej zaplanowano koncert „Muzyka teatralna i filmowa”. Wystąpią recytator Piotr Szczutowski, Zespół Śpiewaków Miasta Katowice Camerata Silesia przygotowany przez Annę Szostak, Bielska Orkiestra Kameralna oraz dyrygent i autor aranżacji Mateusz Walach. Koncert poprowadzi Magdalena Figzał-Janikowska.

W programie koncertu znalazły się: „Bulandra i diabeł” Krzysztofa Pendereckiego, „Bolek i Lolek – Skrzyżowane szpady” Waldemara Kazaneckiego, „Reksio kompozytor” Zenona Kowalowskiego, „Najdzielniejszy z rycerzy” Krzysztofa Pendereckiego i Marka Stachowskiego – akt I, „Wicehrabia przepołowiony” Zygmunta Koniecznego, „Alchemik” Krzysztofa Maciejowskiego oraz „Szewczyk Dratewka” Małgorzaty Hussar.

Gala finałowa odbędzie się 10 października o godz. 19.00 w Bielskim Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej. Wystąpią: sopranistka Joanna Korpiela-Jatkowska, wokalistka Renata Przemyk i baryton Tomasz Lorek. Na scenie pojawią się również Kasia Pietrzko Trio (Kasia Pietrzko – fortepian, Andrzej Święs – kontrabas, Piotr Budniak – perkusja), saksofonista Maciej Kądziela, organista Maciej Leśniak oraz Bielski Chór Kameralny przygotowany przez Annę Ostrowską. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Śląskiej poprowadzi Jan Stańczyk.

Podczas gali zaplanowano „Dwa utwory religijne na chór i orkiestrę: Os justi; Ach, die Stunde” Viktora Clarissa Czajanka, „Dziękczynną pieśń Miriam na głos, chór i orkiestrę” Janusza Kohuta oraz „Mazurek op. 50 nr 12” Karola Szymanowskiego w wersji na orkiestrę w opracowaniu Kazimierza Wiłkomirskiego. W programie są również aria Urbana „Nobles seigneurs, salut!” z opery „Hugonoci” Giacoma Meyerbeera, „Norwid – Cztery utwory z orkiestrą” Kasi Pietrzko oraz „Całuję twoją dłoń, madame” Ralpha Erwina i Andrzeja Własta oraz „Do grającej szafy grosik wrzuć” Güntera Oppenheimera i Mirosława Łebkowskiego; aranżacje obu ostatnich utworów przygotował Mateusz Walach.

Autorem opracowania graficznego festiwalu jest Wiesław Łysakowski.

_{Źródło: Urząd Miejski w Bielsku-Białej}